Plecak uszyty własnoręcznie może być prostym projektem na jedno popołudnie albo bardziej wymagającą konstrukcją z zamkiem, kieszeniami i usztywnieniem. Pokażę, jak uszyć plecak na sznurek z podszewką, podam konkretne wymiary, kolejność pracy, sposoby wzmacniania szwów oraz rozwiązania, które ułatwią przejście do większego modelu miejskiego.
Prosty projekt, który można dopasować do własnych potrzeb
- Najłatwiejszy wariant dla początkujących to plecak worek z podszewką.
- Na model o wymiarach około 30 × 40 cm wystarczy mniej więcej 0,5 m materiału zewnętrznego.
- Do szycia przydadzą się igła 80/90, mocna nić poliestrowa i ścieg długości 2,5-3 mm.
- Najbardziej obciążone miejsca, czyli dno i mocowania szelek, trzeba dodatkowo zabezpieczyć.
- Cały projekt zajmuje zwykle 2-4 godziny, zależnie od wprawy i liczby kieszeni.
Wybierz konstrukcję odpowiednią do swoich umiejętności
Na pierwszy projekt polecam plecak na sznurek. Ma niewiele elementów, nie wymaga wszywania skomplikowanego zamka i wybacza drobne niedokładności przy krojeniu. Taki model sprawdzi się na zakupy, zajęcia sportowe, spacer albo jako lekki plecak dla dziecka.
Jeżeli zależy Ci na plecaku miejskim z klapą, suwakiem i osobną kieszenią na laptop, przygotuj się na więcej pracy. Taka konstrukcja wymaga dokładniejszego wykroju, stabilniejszego materiału i wzmocnienia pleców. Z mojego doświadczenia wynika, że najlepiej najpierw uszyć prosty worek, a dopiero później dodawać kolejne elementy.
| Wariant | Poziom trudności | Czas pracy | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| Plecak na sznurek | łatwy | 2-3 godziny | dla początkujących |
| Plecak z podszewką i kieszenią | średni | 3-5 godzin | dla osób znających podstawy szycia |
| Plecak z zamkiem i usztywnionymi plecami | trudniejszy | 5-8 godzin | dla bardziej doświadczonych |
Przygotuj materiały i wykrój
Do prostego plecaka o wymiarach około 30 × 40 cm potrzebujesz tkaniny zewnętrznej, podszewki, sznurka oraz nici. Najlepiej sprawdzi się canvas, grubsza bawełna, drelich albo tkanina tapicerska o zwartej strukturze. Cienka bawełna bez usztywnienia może wyglądać ładnie, ale szybko straci formę.
- materiał zewnętrzny o wymiarach około 100 × 50 cm,
- podszewka w podobnej ilości,
- flizelina lub włóknina odzieżowa do usztywnienia,
- dwa kawałki sznurka po około 130 cm,
- nici poliestrowe, nożyczki, linijka, kreda krawiecka i szpilki lub klipsy,
- igła 80/90 do zwykłej tkaniny albo 90/100 do grubego drelichu.
Wytnij dwa prostokąty z materiału zewnętrznego o wymiarach 32 × 42 cm oraz dwa takie same z podszewki. Zaplanowany zapas na szwy wynosi 1 cm. Jeśli chcesz mieć kieszeń z przodu, przygotuj prostokąt o wymiarach 24 × 20 cm i dodaj po 1 cm zapasu na bokach oraz 3 cm u góry.
Przy dużym wzorze sprawdź, czy elementy są ułożone w tym samym kierunku. Kratka, pasy lub nadruk obrócony na jednej stronie potrafią zepsuć efekt bardziej niż lekko nierówny szew. Przed krojeniem materiał dobrze wyprasuj i sprawdź, czy po praniu nie zmieni wymiaru.
Uszyj korpus plecaka krok po kroku
Przygotowanie kieszeni
Górną krawędź kieszeni podwiń dwa razy, łącznie na około 2 cm, i przeszyj blisko brzegu. Pozostałe krawędzie zaprasuj do środka na 1 cm. Kieszeń przypnij na środku przedniego panelu, mniej więcej 6-8 cm poniżej górnej krawędzi, a potem przyszyj po bokach i na dole.
W narożnikach wykonaj krótkie przeszycie wzmacniające albo zakończ szycie kilkoma ściegami wstecz. To drobiazg, ale właśnie przy kieszeni często zaczyna się prucie, gdy wkłada się do niej klucze lub cięższy telefon.
Zszywanie części zewnętrznej
Połóż oba elementy zewnętrzne prawą stroną do siebie. Zszyj boki i dół ściegiem o długości 2,5-3 mm, zostawiając górę otwartą. Początek i koniec każdego szwu zabezpiecz ryglowaniem, czyli kilkoma ściegami wykonanymi do przodu i do tyłu.
Aby uzyskać płaskie dno, złap jeden dolny narożnik i spłaszcz go tak, żeby szew boczny pokrył się ze szwem dolnym. Odmierz od czubka 4 cm, narysuj linię prostopadłą do szwu i przeszyj. Odetnij nadmiar, pozostawiając około 1 cm zapasu. Powtórz to z drugiej strony.
Przeczytaj również: Poduszka DIY od A do Z - uszyj poszewkę bez błędów
Wykonanie podszewki
Podszewkę zszyj w ten sam sposób, ale na dole zostaw otwór o długości około 8-10 cm. Przez ten otwór później wywrócisz całość na prawą stronę. Jeśli chcesz, możesz dodatkowo wszyć małą kieszonkę wewnętrzną, zanim zamkniesz boczne szwy.
Włóż podszewkę do części zewnętrznej tak, aby prawe strony tkanin stykały się ze sobą. Wyrównaj szwy boczne, przypnij górną krawędź i zszyj dookoła. Nie spiesz się na tym etapie, bo niedopasowana góra będzie później falować.
Wykończ tunel i zamocuj sznurki
Wywróć plecak przez otwór w podszewce. Wypchnij narożniki tępym końcem nożyczek lub specjalnym wypychaczem, ale nie używaj ostrego czubka, ponieważ łatwo przebić szew. Górną krawędź wyprasuj i wykonaj ozdobne przeszycie w odległości około 2-3 mm od brzegu.
Tunel na sznurek możesz zrobić bezpośrednio z górnego zapasu materiału. Zawiń krawędź na 1 cm, a potem jeszcze raz na 3-4 cm i przeszyj dolną krawędź tunelu. Jeśli materiał jest gruby, lepiej przygotować dwa osobne paski o wymiarach około 32 × 6 cm, złożyć je wzdłuż, zaprasować i przyszyć po obu stronach górnej części.
Sznurki najlepiej przewlec agrafką. Każdy z nich powinien przechodzić przez tunel, wychodzić po przeciwnej stronie i być mocno przymocowany do dolnego narożnika. Końce zabezpiecz supełkiem, a miejsce mocowania przeszyj w kształt prostokąta z krzyżykiem. Jeżeli używasz taśmy nośnej zamiast sznurka, wybierz szerokość 2,5-4 cm i zabezpiecz ją kilkoma przeszyciami.
Na koniec zaszyj ręcznie albo maszynowo otwór w podszewce. Przy grubych warstwach zwolnij tempo i nie przeciągaj tkaniny pod stopką. Maszyna powinna ją przesuwać sama, a Twoim zadaniem jest tylko utrzymanie prostego kierunku.
Co zmienić, gdy potrzebujesz mocniejszego plecaka
Do codziennego noszenia książek lub laptopa sam cienki materiał nie wystarczy. Dodaj usztywnienie pleców z pianki tapicerskiej, filcu albo specjalnej włókniny i wszyj je między tkaninę zewnętrzną a podszewkę. Przy większym obciążeniu lepiej zrezygnować ze sznurka na rzecz regulowanych szelek z taśmy nośnej.
Jeśli planujesz zamek, najłatwiej zacząć od modelu z prostokątną górą. Potrzebujesz dwóch pasków materiału przy zamku, dwóch kawałków podszewki i stopki do wszywania zamków. Zamek wszywa się przed zamknięciem boków plecaka, ponieważ później dostęp do tego miejsca jest znacznie trudniejszy.
| Element | Proste rozwiązanie | Mocniejsza wersja |
|---|---|---|
| Szelki | sznurek bawełniany | taśma nośna z regulatorem |
| Materiał | gruba bawełna lub canvas | drelich, kodura albo tkanina powlekana |
| Dno | podwójna warstwa tkaniny | usztywnienie i dodatkowa naszywka |
| Zapięcie | tunel ze sznurkiem | zamek błyskawiczny lub klapa |
Wodoodporność także ma swoje granice. Impregnowany materiał chroni przed krótkim deszczem, ale nie gwarantuje szczelności, jeśli szwy i zamek nie zostały zabezpieczone. Do użytkowania w trudnych warunkach przyda się laminowana tkanina, taśma uszczelniająca i konstrukcja bez dużej liczby otwartych szwów.
Najczęstsze błędy podczas szycia
Początkujący często zaczynają od bardzo grubego materiału, kilku warstw flizeliny i skomplikowanego zamka. To zwykle kończy się problemami z prowadzeniem tkaniny. Bezpieczniej jest wybrać średniej grubości canvas i najpierw uszyć próbny model z tańszego materiału.
- Brak prasowania powoduje krzywe krawędzie i niedokładne dopasowanie podszewki.
- Zbyt mały zapas na szew może sprawić, że materiał zacznie się pruć przy obciążeniu.
- Nieumocowane sznurki lub szelki szybko wyrwą się z dna plecaka.
- Za krótki ścieg osłabia tkaninę, szczególnie przy drelichu i kodurze.
- Brak próby na ścinku może skończyć się źle dobranym naprężeniem nici.
Zawsze testuję ścieg na kawałku materiału złożonym dokładnie tak, jak będzie wyglądała gotowa warstwa. Sprawdzam też, czy igła nie robi dużych dziur i czy nić nie tworzy pętelek od spodu. Taka krótka próba oszczędza później sporo prucia.
Orientacyjny koszt prostego projektu wynosi około 35-80 zł. Najwięcej zależy od rodzaju tkaniny i tego, czy masz już w domu nici, sznurek oraz akcesoria. Czas szycia można skrócić, wybierając gotowy wykrój, ale przy pierwszym plecaku i tak nie rezygnowałabym z wykonania papierowego prototypu.
Mały test przed codziennym używaniem
Gotowy plecak obejrzyj od środka i sprawdź, czy wszystkie zapasy są zamknięte. Włóż do niego obciążenie zbliżone do planowanego, na przykład kilka książek o łącznej masie 3-5 kg, i noś go przez kilka minut. Zwróć uwagę na szwy przy dnie, mocowania szelek oraz miejsce wszycia tunelu.
Jeśli pojawia się marszczenie, rozchodzenie szwu albo wyciąganie materiału, popraw te miejsca od razu. Dobrze wykonany prosty plecak nie musi mieć wielu ozdób. Największą różnicę robią równe szwy, solidne rygle i materiał dopasowany do tego, co będziesz w nim nosić.
