Podkładki na szydełku potrafią całkowicie zmienić wygląd stołu, a przy tym są jednym z przyjemniejszych projektów dla początkujących. W tym poradniku pokazuję, jak dobrać kształt, włóczkę i szydełko, a także podaję proste schematy wykonania modeli okrągłych, prostokątnych i ażurowych. Dodaję również wskazówki dotyczące rozmiaru, wykończenia, prania oraz błędów, przez które podkładka traci kształt.
Najważniejsze informacje o szydełkowych podkładkach
- Najpraktyczniejsza włóczka to bawełna, najlepiej łatwa do prania i odporna na rozciąganie.
- Typowy rozmiar podkładki wynosi około 30 × 40 cm lub 32-36 cm średnicy.
- Początkującym najłatwiej zacząć od prostokąta na półsłupkach albo koła robionego spiralnie.
- Równe zwiększenia decydują o tym, czy okrąg pozostanie płaski, a nie zacznie falować.
- Blokowanie i właściwe pranie pomagają utrzymać rozmiar oraz estetyczny brzeg.
Najpierw wybierz kształt podkładki
Najlepszy schemat to nie zawsze ten najbardziej ozdobny. Dopasowuję wzór do talerza, stylu stołu i tego, czy podkładka ma służyć codziennie, czy tylko podczas świątecznych spotkań. Na pierwszy projekt polecam formę prostokątną, bo łatwo kontrolować jej szerokość i długość.
| Kształt | Typowy rozmiar | Dla kogo | Co go wyróżnia |
|---|---|---|---|
| Prostokątny | 30 × 40 cm | Początkujący | Łatwe rzędy i prosty brzeg |
| Okrągły | 32-36 cm średnicy | Osoby znające podstawowe zwiększenia | Efektowny środek i możliwość pracy spiralnej |
| Owalny | 30 × 42 cm | Średnio zaawansowani | Dobrze pasuje do podłużnych talerzy |
| Ażurowy | 28-35 cm | Do dekoracyjnych aranżacji | Delikatny wygląd, ale mniejsza ochrona blatu |
Okrągłe modele dobrze wyglądają pod talerzem obiadowym, jednak wymagają pilnowania liczby oczek w każdym okrążeniu. Podkładka ażurowa jest bardziej dekoracją niż warstwą ochronną, dlatego nie wybrałabym jej na stół, na którym często stawia się mokre szklanki albo gorące naczynia.
Dobierz bawełnę i szydełko do codziennego użytkowania
Do podkładek najczęściej wybieram 100% bawełnę o średniej grubości, mniej więcej odpowiadającej szydełku 3-5 mm. Taka przędza jest stabilna, dobrze pokazuje splot i zwykle znosi pranie lepiej niż włóczki z dużą domieszką akrylu.
Na jedną podkładkę potrzeba orientacyjnie 70-120 g włóczki. Zużycie rośnie przy grubym splocie, podwójnej nitce i rozbudowanym brzegu. Przed wykonaniem całego kompletu robię małą próbkę, ponieważ zbyt luźne oczka dają miękką, rozciągliwą podkładkę, a zbyt ciasne mogą powodować jej zwijanie.
- Bawełna gładka sprawdzi się przy prostych ściegach i codziennym praniu.
- Bawełna merceryzowana daje lekki połysk i wyraźniejszy, bardziej elegancki efekt.
- Sznurek bawełniany tworzy grubą, stabilną podkładkę, ale wymaga większego szydełka.
- Len z bawełną wygląda naturalnie, choć może być mniej przyjemny w przerabianiu dla początkujących.
Jeśli podkładka ma stać pod gorącym garnkiem, sam szydełkowy splot nie zastąpi podkładki termicznej. Bawełna jest bezpieczniejszym wyborem niż włókna syntetyczne, ale nie traktowałabym zwykłej podkładki obiadowej jako izolatora wysokiej temperatury.
Trzy proste schematy podkładek na szydełku
Prostokąt na półsłupkach
Ten wzór daje zwartą, równą powierzchnię i dobrze nadaje się na pierwszy komplet. Przy włóczce średniej grubości zacznij od 36 oczek łańcuszka, jeśli chcesz uzyskać podkładkę o szerokości około 28-30 cm.
- Wykonaj 36 oczek łańcuszka.
- W drugim oczku od szydełka przerób półsłupek, a potem po jednym półsłupku w każde oczko do końca.
- Na końcu rzędu zrób 1 oczko łańcuszka i obróć pracę.
- Powtarzaj rząd półsłupków, aż długość osiągnie około 38-40 cm.
- Ostatnie okrążenie wykonaj półsłupkami dookoła, robiąc po 2 półsłupki w narożnikach.
Jeśli chcesz szerszą podkładkę, dodaj oczka wielokrotności dwóch. Nie sugeruj się wyłącznie liczbą oczek, bo ten sam łańcuszek może dać różną szerokość przy innej włóczce i napięciu nitki.
Okrąg robiony spiralnie
Okrągły model wykonasz od magicznego pierścienia. Jeżeli ta technika jest dla Ciebie niewygodna, możesz zastąpić ją 4 oczkami łańcuszka połączonymi oczkiem ścisłym w kółko.
- Okrążenie 1: magiczny pierścień i 12 półsłupków.
- Okrążenie 2: po 2 półsłupki w każde oczko, razem 24 oczka.
- Okrążenie 3: 1 półsłupek, 2 półsłupki w kolejne oczko, powtarzaj do końca, razem 36 oczek.
- Okrążenie 4: 2 półsłupki, 2 półsłupki w kolejne oczko, powtarzaj, razem 48 oczek.
- W kolejnych okrążeniach przesuwaj zwiększenie o jedno oczko. Zakończ, gdy średnica wyniesie około 32-36 cm.
Przy pracy spiralnej używaj znacznika początku okrążenia. Bez niego łatwo zgubić miejsce zwiększenia i uzyskać lekko zdeformowany brzeg. Jeżeli koło zaczyna falować, zwiększeń jest za dużo; jeśli przybiera kształt miseczki, trzeba dodać ich więcej.
Przeczytaj również: Sweterek dla niemowlaka na szydełku - prosty wzór 0-3 miesiące
Prosty wzór ażurowy
Ażurową wersję można oprzeć na powtarzalnym motywie. Zrób łańcuszek o liczbie oczek podzielnej przez 4, dodaj 3 oczka zwrotne, a potem powtarzaj układ 1 słupek, 2 oczka łańcuszka, pomiń 2 oczka podstawy. W następnym rzędzie słupki umieszczaj w przestrzeniach z poprzedniego rzędu.
Po uzyskaniu odpowiedniej długości wykończ całość jednym lub dwoma okrążeniami półsłupków. Taki wzór jest dobrym ćwiczeniem przed trudniejszymi motywami, ponieważ uczy rozpoznawania przestrzeni między słupkami. Więcej pomysłów na delikatne struktury znajdziesz w materiale o prostych wzorach ażurowych.
Jak czytać schemat graficzny bez gubienia oczek
W schematach graficznych każde oczko ma własny symbol. Najczęściej kółko oznacza oczko łańcuszka, krzyżyk lub plus półsłupek, a symbol przypominający wydłużoną kreskę słupek. W polskich opisach skróty mogą się różnić, dlatego zawsze sprawdzam legendę konkretnego wzoru.
Najważniejszy jest kierunek pracy. Wzór może być wykonywany w rzędach, gdzie po każdym rzędzie obracasz robótkę, albo w okrążeniach, które zamykasz oczkiem ścisłym. Przy kole robionym spiralnie nie zamykasz każdego okrążenia, tylko przechodzisz od razu do kolejnego oczka.
Przydatne jest zaznaczanie co 10 lub 20 oczek. Dzięki temu szybciej zauważysz pomyłkę, zanim urośnie do całego rzędu. Nie pruj od razu dużego fragmentu, jeśli wzór wygląda inaczej niż na zdjęciu. Najpierw sprawdź liczbę oczek, napięcie nitki i to, czy używasz tej samej terminologii szydełkowej co autor schematu.
Wykończenie decyduje o wyglądzie całego kompletu
Po zakończeniu wzoru przeciągnij końcówki na lewą stronę i schowaj je igłą między oczkami. Nie obcinaj nitki tuż przy supełku, bo po kilku praniach może się wysunąć. Najpewniejsze jest wszycie końcówki w dwóch kierunkach, szczególnie gdy podkładka będzie często używana.
Brzeg możesz wykończyć półsłupkami, oczkami rakowymi albo prostą bordiurą z łuków. Oczka rakowe, czyli półsłupki przerabiane w kierunku przeciwnym do zwykłego, tworzą sztywniejszą i dekoracyjną krawędź. Przy ażurowym środku lepiej sprawdza się delikatny łuk, aby brzeg nie przytłoczył wzoru.
Jeśli podkładka jest nierówna, lekko ją zwilż i przypnij do odpowiedniego kształtu. Blokowanie nie naprawi błędnej liczby oczek, ale wyrówna drobne różnice napięcia. Bawełnę pierz zgodnie z informacją na banderoli, najlepiej w łagodnym programie i bez bardzo wysokiej temperatury suszenia.
Podobną uwagę do napięcia nitki i ukrywania końcówek przydaje się przy większych projektach, dlatego pomocne może być także omówienie wykończenia koca na szydełku. W przypadku podkładek skala jest mniejsza, ale zasada pozostaje ta sama: schludny tył i stabilny brzeg robią dużą różnicę.
Przed wykonaniem kompletu wypierz jedną próbną podkładkę. To prosty test, który pokaże, czy kolor się nie zmienia, czy materiał nie mięknie nadmiernie i czy rozmiar pozostaje taki, jak zaplanowano.
Mały zestaw, który najlepiej sprawdza się przy stole
Na początek przygotowałabym cztery jednakowe podkładki z bawełny w jednym kolorze oraz jedną próbną sztukę z kontrastowym brzegiem. Taki zestaw pozwala ocenić wzór, zanim zużyjesz włóczkę na większą liczbę elementów.
Jeśli zależy Ci na praktyczności, wybierz prostokąt na półsłupkach. Gdy ważniejszy jest efekt dekoracyjny, sięgnij po okrąg z ozdobną bordiurą albo wzór ażurowy. Najwięcej satysfakcji daje mi dopasowanie koloru brzegu do serwetek, obrusu lub naczyń, bo nawet bardzo prosty schemat zaczyna wtedy wyglądać jak przemyślana część aranżacji.
